İMZA İNCELEMESİ RAPORLARINDA “BENZEME” İLE “AYNI EL ÜRÜNÜ OLMA” AYRIMI

İmza inceleme raporlarında, raporları analiz ve sonuç bölümlerinde inceleme konusu imza ile şahsa ait mukayese imzaların benzediği, benzeştiği veya benzemediği şeklinde kavram ile değerlendirme yapılmaktadır. Yapılan değerlendirmeler “benzeme” kavramı etrafında örgülenmektedir.

Benzeme üzerinden yapılan değerlendirmeler kusurludur, eksiktir. Zira benzeme kavramı şekilsel / görsel / görünüm değerlendirmesidir.

İmzayı sahte olarak oluşturan kişi / (sahtekâr) bir imzayı referans alarak çalışma yapılma sürecinde benzetme çalışması yapmaktadır. İlk başlarda attığı imzalarda benzeme oranı düşük, daha sonra çalışmayı sürdürdükçe, imza detaylarını özenle oluşturdukça ve eli alışkanlık / meleke kazandıkça benzeme değeri yükselmektedir. Hatta öyle ki şekil / görsel / ilk algıda birebir benzer seviyede başarılı çalışma yapılmış olmaktadır. Gerçek bilgi nedir? İmza çalışılarak oluşturulmuştur, başka kişi tarafından en iyi seviyede benzetilmiştir.

İmza incelemesi sürecinde benzeme üzerinden analiz yapıldığında imzanın yoğun derecede benzediği, o halde belgede atılı imzanın mukayese konusu imzayı atan kişi tarafından atıldığı görüşü yazıldığında hatalı karar verilmiş olmaktadır. Gerçekte o imza mukayese imzaların sahibi kişi tarafından atılmamıştır. Başarılı şekilde benzetme çalışması yapılmış/ takliden oluşturulmuş ve birebir benzetilerek oluşturulmuş bir imzadır. Özetle “benzeme” üzerinden yapılan analizlerde hatalı sonuçlar çıkmakta, uzman da yanılmaktadır. Bu durumda benzetme çalışması yapan sahteci kişi uzman kontrolünden kolaylıkla geçmiş olmaktadır. Bu rapor sonucunda hak ortaya çıkartılamamış olup gerçek kişi mağdur olmaktadır.

İmza İncelemesi ve Çözümü nasıl olmalı

İmza incelemesi benzeme üzerinde değil, “hangi el ürünü” sorusu üzerinden yapılmalıdır. İnceleme konusu imza müstakil olarak incelenmeli, kişiye özgü yıllara bağlı el alışkanlığı, kalem kullanma alışkanlığı, beyin kol el koordinasyonunun hangi refleks hareketleri ürettiği, bu hareketlerin istikrarlı olarak diğer imzalara da farklı varyasyonlarda taşınıp taşınmadığı, dikey- yatay çizgiler, kıvrımlar, buklesel dönüşler, dönüşlerdeki oval veya keskin kalem hareketleri, bitişlerdeki kalem baskı dereceleri, istiflenme durumları gibi kişiye özgü grafolojik tanı unsurları bir bir çıkartılmalıdır. Kişinin otonom yazı yazma veya imza atma alışkanlığı belirgin şekilde ortaya çıkartılmalıdır.

Daha sonra tartışmasız mukayese imzalarda aynı şekilde detay incelemesi yapılmalı ve kişinin yazı yazma – imza atma alışkanlıkları bir bir tespit edilmelidir.

İnceleme ve karşılaştırma yapılma sürecinde kişiye özgü refleks özellikler inceleme konusu imzada da var mı? Varsa yoğunluk durumu nedir? Aynı unsurlar alışkanlık olarak devam ediyor mu? Etmiyor mu? gibi eşleştirme yapılmalı. Bu çalışmalar sonucunda inceleme konusu imzada ve mukayese konusu imzalarda aynı grafolojik bulgular aynı refleks özellikler ile devam ediyor ise AYNI EL ÜRÜNÜ – AYNI ELDEN ÇIKTIĞI – AYNI KİŞİ TARAFINDAN ATILDIĞI şeklinde sonuç bildirilmelidir.

Bu yöntem ile yapılan çalışmada imzanın benzemesi veya benzememesi de çok önemli değildir. Bazen imza şeklen benzemeyebilir, farklı görünümde olabilir. Ancak şahsın inkâr düşüncesi ile değiştirme çabası ile farklı tarz ve tipte imza atmış olabileceği göz önünde bulundurularak imza detayında aynı elin alışkanlıklarına ait bulguların olup olmadığına bakılmalıdır.

Özetle benzeme yöntemi ile yapılan incelemeler hatalı sonuç vermektedir. Zira taklit zaten benzetme çabasıdır. Bunun yerine AYNI EL ÜRÜNÜ mü sorusu üzerinden inceleme ve analiz yapılmalıdır.