ÖLÜMLÜ VE YARALANMALI VAKALARDA DELİLİN YARGILAMAYA ETKİSİ
TESPİT EDİLEN BÜYÜK VE GÜÇLÜ DELİL BULGUSU, DAHA GÜÇLÜ DELİLİ SAKLIYOR OLABİLİR
ÖLÜMLÜ VE YARALANMALI OLAYDA VAKANIN OLUŞ ŞEKLİNE GÖRE KATGORİLERİ VE DELİLİN MEVCUT DURUMU DEĞİŞTİRMESİ
| Kasten Öldürme Suçu |
| Olası Kastla Suça Teşebbüs, İştirak ve Haksız Tahrik |
| Silahla Kasten Öldürme Suçu |
| Kasten Öldürmenin İhmali Davranışla İşlenmesi |
| Olası Kastta Suça Azmettirme |
| Olası Kastla Haksız Tahrik |
| Tasarlayarak (Taammüden) Kasten Adam Öldürme Suçu |
| Canavarca Hisle ve Eziyet Çektirerek Adam Öldürme Suçu |
| Kasten Adam Öldürme Suçunun, Çocuğa veya Beden veya Ruh Bakımından Kendisini Savunamayacak Kişiye Karşı İşlenmesi |
CEZA DAVALARINDA KANIT VE DELİLİN GÜCÜ
Ceza davaları ağır cezalarla sonuçlanmaktadır.
Özellikle ölümlü vakalarda yukarıda tabloda gösterilen unsurlardan hangisine girdiği, cezanın nasıl şekilleneceği delilin kanıt gücüne bağlıdır.
Yargılama aşamasında delil değerlendirme süreçlerinden yapılan ihmal, geciktirme, özen eksikliği, gözden kaçma durumu, ilave bulgu çabası eksikliği, takip süreçlerinde işlerin yoğunluğundan kaynaklı atlamalar, ana delil olarak kabul edilen delilin yanıltıcı özelliği, incelenen materyallerin kalite niteliğine bağlı kanıt özelliğinin değerlendirilememesi, interdisipliner farklı bilimsel disiplinlerden uzmanlarca farklı bakış açısıyla analiz edilememiş olması gibi etkenlerle yapılan delil değerlendirmesi ve buna bağlı olarak yapılan yargılama sonucunda haksız cezalandırmaların olabildiği bilinmektedir.
Laboratuvarımızda yapılan incelemelerde yazılan raporlar ışığında edindiğimiz tecrübeleri şöyle özetleyebiliriz,
Silahla adam öldürme vakasında; bir mekanda kalabalık gurubun katıldığı kavga sonucu oluşan ölümlü ve yaralamalı olayın aydınlatılması hayli karmaşık ve zordur. Kalabalık psikolojisinde yapılan kavgada vuruşma, itiş kakış, ele geçirilip fırlatılan materyaller, kullanılan kesici delici aletlerin çeşitliliği ve niteliği, bu aletleri kimin kimlerin, kime kimlere karşı kullandığı, kime– kimlere isabet ettiği gibi karmaşık ortamlarda vakayı aydınlatmada vakaya karışan şahısların ifadeleri tam isabetli ve doğru olduğunun kabulü mümkün değildir. Zira olayların başlangıç, gelişme, zirve, ayırma, sönümlenme, ayrıştırılma süreçleri yaklaşık birkaç dakika içerisinde tamamlanmaktadır. Bu süreçte kim kime ne yapmıştır, kim kimin ne yaptığını nasıl görmüş ve hafızasında ne kadar net tutmuş olabileceği tartışmalıdır.
Adam öldürme iftirasına uğradım nasıl ispatlayabilirim
“Delil affetmez” sözünden hareketle olay yeri incelemede tespit edilen bulguların kanıt niteliği öne çıkmaktadır. Bunların başında olay yerini gören kamera görüntülerinin analizi gelmektedir. Kamera görüntüleri genellikle siyah beyaz renkte olmakta ve vakayı uzakta görmektedir. Çoğu zaman ana delil kabul edilen şahsın ölüm anının tespiti en önemli bölümdür. Bu bölüm arbede esnasında birkaç saniye içerisinde gelişti ve bitti ise, video akışı içerisinde birkaç saniyelik görüntüdeki en önemli delilin tespitinin atlanma olasılığı çok yüksektir. Zira saniyeler hızla akmakta ve delil tespit edilememektedir. Saniye saliselere bölünerek mikro detayda inceleme yapılır ve tartışmasız kanıt değeri ortaya çıkartılabilirse dosyanın seyri, atılı suçun niteliği değişmekte, dolaysıyla ceza miktarı da değişmektedir.
Tespit edilen büyük ve güçlü delil bulgusu, daha güçlü delili saklıyor olabilir.
İncelenen raporlar sonucunda çıkarımlarımız; tespit edilen büyük ve güçlü delil bulgusu, daha güçlü delili saklıyor olabilir. Bir vakada; ölen var, silah kullanma görüntüsü var, kullanan şahıs var, atış adedi ile uyumlu kovan bulgusu var ise en güçlü delil bulunmuş kabul edilmektedir. Bu aşamada inceleme irdeleme motivasyonu sönümlendiğinden daha ileri tahkikat süreci sürdürülmemektedir. Halbuki ölen şahıs başkası tarafından öldürülmüş olabilir mi ? Bu sorunun cevabı, uzun zaman alan video analizi, kısa süreli verilerin mikro kareye bölünerek incelenmesi, inceleme sürecinde yorulmaya bağlı ihmale fırsat vermeden dinamik bir çalışma ile incelemenin titizlikle sürdürülmesi, yeni bulguların başka bulgularla (iz delilleri ile) uyumu, başka bakış açısıyla yorumlama yapılarak görünen büyük delilin gizlediği görülemeyen ama çığa çıkartılamaya muhtaç daha büyük delilin ortaya çıkartılması sürecidir. Daha büyük delilin ortaya çıkartılması dosyanın iddianamede başlatılan suç ve ceza niteliğini değiştirmektedir. Buna bağlı olarak da şahsın alacağı ceza miktarı değişmektedir.
ÖRNEK VAKA
Örnek vaka; Video görüntüsünde 1 şahıs kaçıyor, diğeri de elinde silahı ile kovalıyor, kaçan şahıs bir dükkanın kapı köşesine sıkışıyor, kovalayan da arkasından gelip ateş ederek öldürüyor. Vaka sonrası şahıs yakalanarak ceza evine konuluyor. Elde bulunan video görüntüsü delili ile yapılan yargılamada şahıs tasarlayarak / canavarca hisle / kasten adam öldürme suçu işlediği ilgili suç tipine göre de ceza alacağı,
Yargılama devam ederken dosyaya yeni dahil olan avukat tarafında dosyada bulunan delillerin bağımsız uzmanlar tarafından yeniden incelenmesini, analiz edilmesini talep ediyor. Uzmanlar dosyada bulunan video görüntüsünü analiz ettiğinde öldürmek için koşan şahsın ayağında bulunan bot tipi ayakkabının birisinin bağcığının normal bağlı, diğerinin ise ipinin birkaç delikten çıkmış uzunca koşu esansında savrulur halde olduğunu tespit ediyor. “Tasarlama ihtimali olsa önceden hazırlık gerekir, ayakkabı bağcıkları muntazam bağlı olması gerekirdi.” Şeklinde şüphe ile üz sürülmüştür. Elde bulunan video görüntüsünün bir öncesini gösterir video olmalıdır. Dosyada yoktur. Taraf avukatı olayın başlangıç anının gösterir video olup olmadığı ile ilgili, ilgili lokasyonda olan olası kamera bulunan işyerleri ile temasa geçti. Ve vakayı gören bir kamera görüntüsü buldu. Yapılan incelemede ölen ve öldüren şahıslar kafede beraber oturuyorlar, el kol hareketlerinin rekonsiktirüsyon edilmesi ile bir konuda hararetli tartışma yaşadıkları, ölen şahıs öldürene karşı kızgın yüz ifadesi ile üzerine yürüdüğü, küçük de olsa itiş kakış ve vuruşma yaşandığı. Öldüren şahıs elini beline silaha atınca diğer şahıs kaçtığı, diğerinin kovaladığı, diğer sokakta (dosyadaki kameranın gördüğü sokakta) köşeye sıkıştırarak öldürdüğü.
Ortaya çıkan yeni görüntü ile vakanın başlangıcında ağır tahrik unsurunun olduğu, tahrik ile kavganın başladığı, olayın silaha doğru evrildiği, kovalamacanın başladığı ve ölüm vakasının gerçekleştiği şeklinde sonuçlanıyor.
Ayakkabı bağcığının kanıt başlangıcı olarak değerlendirilmesi ile yeni bulunan kamera görüntüsü bulunamamış ve kanıt niteliği ortaya çıkartılamamış olsaydı, şahsın “tasarlayarak / canavarca hisle / kasten adam öldürme suçu işlediği” şeklinde yargılanarak ceza alacakken, yeni delil ile ağır tahrik altında / tasarlamadan / canavarca his olmadan adam öldürme suçuna evrildi. Yeni delilin mahkemeye sunulması ile ve mahkemenin kabulü ile şahsın yattığı süre göz önüne alınarak tahliye kararı verildi.
Hukuk mücadelesinde teknik değerlendirmeler hukuki tavsiye değildir. Hukuki süreç yetkili makamlara aittir. Uzman görüşü raporları, delil değerlendirme sürecine katkı sağlar fakat tek başına hüküm sebebi değildir.
Forensic Evidence Laboratuvar 6100 sayılı HMK’nın 293. maddesi; “Taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler.”
5271 sayılı CMK’nın 67/6. Maddesi ise; “Cumhuriyet savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık, müdafi veya kanuni temsilci, yargılama konusu olayla ilgili olarak veya bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da bilirkişi raporu hakkında, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler.” hükmünü amirdir. Kanunu kapsamında hizmet vermektedir.
İletişim : 0532 346 1539