İNCELEYECEK UZMAN KİMDİR VE YETKİNLİKLERİ NELERDİR?

Adli belge, senet, çek, imza ve el yazısı incelemeleri, Adli Delil Laboratuvarı’nın kurucusu Adli Bilimler Uzmanı ve Grafolog Ahmet Ali Bektaş tarafından gerçekleştirilmektedir.

Bu alandaki akademik eğitimini tamamlayan Ahmet Ali Bektaş, uzun yıllar usta-çırak ilişkisi çerçevesinde alanın duayen hocalarıyla çalışmış ve çok sayıda önemli vakanın çözümünde edindiği deneyimle kapsamlı bir mesleki birikim kazanmıştır.

İncelemelerinde bilimsel, denetime elverişli ve multidisipliner analiz yöntemlerini esas alarak bulguları gerekçeleriyle değerlendirmekte; adli uyuşmazlıkların aydınlatılmasına ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına katkı sunmaktadır.

 

İMZA İNCELEMESİ NASIL YAPILMAKTADIR

İmza incelemesi, bilimsel bilgi ve yöntemlerin yanında özel tecrübe gerektiren bir uzmanlık alanıdır.

Genel olarak, inceleme konusu tartışmalı imza ile kişiye ait tartışmasız imzalar karşılaştırılırken imzaların “benzeyip benzemediği” üzerinden değerlendirme yapılmaktadır. Ancak yalnızca şekilsel benzerliğe dayanan bu yaklaşım, hatalı sonuçlara yol açabilmektedir.

İmzaların benzemesinin ötesinde, “Hangi elin ürünüdür?” ve “Hangi elin refleks özelliklerini barındırmaktadır?” sorularına yanıt aranmalıdır. Öncelikle tartışmasız imzalardaki kişiye özgü refleks ve hareket alışkanlıkları tanımlanmalı, ardından bu özelliklerin tartışmalı imzada bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Belirlenen uyum ve farklılıklar, kişinin doğal imza değişkenliği de dikkate alınarak değerlendirilmeli; imzaların aynı veya farklı el ürünü olup olmadığı ve kişi aidiyeti konusunda gerekçeli sonuca ulaşılmalıdır.

Adli Delil Laboratuvarı’nda incelemeler bu anlayışla titizlikle yürütülmekte; şekilsel benzerliğin yanında, imzanın oluşumundaki kişiye özgü hareket ve refleks özellikleri analiz edilmektedir.

Bilimsel bulgular, sade, anlaşılır ve denetime elverişli bir şekilde raporlanmaktadır. Böylece tespitlerin dayanakları diğer uzmanlar tarafından da incelenebilmekte ve değerlendirilebilmektedir.

Bu çalışmalar, hukuki süreçte hakkını savunan kişinin iddialarını somut bulgularla desteklemesine ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına katkı sunmaktadır.

 

SENET İNCELEMESİ

Senet, kişiler arasındaki alacak ve borç ilişkisini belgeleyen, uyuşmazlık hâlinde alacağın tahsili amacıyla hukuki süreçlere konu olabilen bir belgedir. Düzenlenmesi, imzalanması veya sonradan değiştirilmesi sırasında çeşitli sahtecilik yöntemleriyle karşılaşılabilmektedir.

Başka amaçla atılmış gerçek imzanın senet oluşturmak için kullanılması

Dilekçe, A4 kâğıdına hazırlanmış kira sözleşmesi veya benzeri bir belgede bulunan imzanın üzerindeki asıl metin uzaklaştırılarak, kâğıdın imzalı bölümünün senet şeklinde düzenlenmesi yöntemidir. Bu tür vakalarda, başka bir amaçla atılmış gerçek imza, senet için atılmış gibi gösterilmeye çalışılmaktadır. Dolayısıyla inceleme yalnızca imzanın aidiyetiyle sınırlı tutulmamalı; belgenin nasıl oluşturulduğu da araştırılmalıdır.

İnkâr kastıyla farklı imza atılması

Kişi, borcunu ileri bir tarihte ödemek üzere senet düzenlerken, sonradan imzasını inkâr edebilmek amacıyla alışılmış imzasından farklı bir imza atabilmektedir. Bu amaçla imzanın yapısını değiştirme, hareketlerini dağıtma veya sıkıştırma gibi yöntemlere başvurabilmektedir.

Ancak her farklılık, inkâr kastının göstergesi değildir. Yumuşak veya düzensiz bir zeminde imza atılması, kişinin duruşu ve imza atma koşulları da imzanın görünümünü etkileyebilmektedir. Bu nedenle kasıtlı değişiklikler ile doğal ve koşullara bağlı farklılıkların dikkatle ayırt edilmesi gerekir.

Senedin başka bir kişiye yazdırılması veya imzalatılması

Senedin alacaklının yanında hazırlanmadığı durumlarda, borçlu olarak gösterilen kişi yerine başka bir kişinin belgeyi yazması veya imzalaması söz konusu olabilmektedir. Yazı ve imzaların aidiyeti başlangıçta kontrol edilmediğinde, sonradan ortaya çıkan inkâr ve uyuşmazlıklar ayrıntılı inceleme gerektirmektedir. Bu tür vakalarda senet üzerindeki yazılar ve imzalar ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

İmza taşıma ve kopyalama

Başka bir belgede bulunan gerçek imzanın, çeşitli teknik araçlarla kopyalanarak senet üzerine aktarılması yöntemidir. Bu işlem fiziksel veya dijital yollarla gerçekleştirilebilmektedir. İncelemede, imzanın doğrudan kalemle oluşturulup oluşturulmadığı ve belgeye sonradan aktarılmasına ilişkin bulgular araştırılmaktadır.

Bakarak taklit imza oluşturulması

Başkasına ait gerçek bir imzanın örnek alınarak taklit edilmesidir. El becerisi gelişmiş kişiler, görünüm bakımından asıl imzaya oldukça yakın taklitler oluşturabilmektedir. Bu nedenle yalnızca şekilsel benzerliğe dayanan bir değerlendirme yanıltıcı olabilir. İmzanın çizgi kalitesi, ritmi, hareket akışı, kalem kaldırmaları ve kişiye özgü hareket alışkanlıkları birlikte incelenmelidir.

Adli Delil Laboratuvarı’nda senet incelemesi

Adli Delil Laboratuvarı’nda, “Her hareket, her dokunuş bir iz bırakır” prensibinden hareketle senedin bütünü üzerinde ayrıntılı inceleme yapılmaktadır. İmza ve yazıların aidiyetinin yanı sıra belgenin oluşturulma biçimi, silinti ve kazıntılar, eklemeler, imza aktarımı, taklit ve mekanik yollarla oluşturulmuş imzalara ilişkin bulgular değerlendirilmektedir.

Başka amaçla atılmış gerçek imzaların kullanılması veya aldatma yoluyla imza alınması iddialarında, belge üzerindeki teknik bulgular ile olayın koşulları birlikte ele alınmaktadır. İncelemenin kapsamı ve ulaşılabilecek sonuçlar, mevcut materyalin niteliğine göre belirlenmektedir.

Bilimsel yöntemler ve uzun yıllara dayanan vaka deneyimiyle elde edilen bulgular; sade, anlaşılır, gerekçeli ve denetime elverişli biçimde raporlanmaktadır. Böylece sonraki incelemelerde de değerlendirilebilecek somut dayanaklar sunulmakta, maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına ve adaletin sağlanmasına katkıda bulunulmaktadır.

 

ÇEK İNCELEMESİ

 

Çek, bankalar tarafından basılarak gerçek veya tüzel kişilere verilen; düzenleyenin, bankaya belirli bir tutarın çekte belirtilen kişiye veya çekin yetkili hamiline ödenmesi yönünde talimat verdiği kıymetli bir evrak ve ödeme aracıdır.

Çeklerin doldurulması ve imzalanması sırasında, sonradan inkâr edebilmek amacıyla alışılmış imzadan farklı bir imza atılması veya imzanın başka bir kişiye attırılması gibi durumlarla karşılaşılabilmektedir.

İncelemeye konu olan sahtecilik yöntemlerinden biri de çek üzerindeki tarihin ileriye veya geriye alınması amacıyla tarih rakamlarında tahrifat yapılmasıdır. Benzer şekilde, çek bedelini gösteren rakamlar üzerinde de sonradan değişiklik yapılabilmektedir. “4” rakamının “7”ye veya “3” rakamının “8”e dönüştürülmesi, bu tür müdahalelere örnektir.

Aynı renkte görünen ancak farklı özellikte mürekkeplerle yapılan ekleme ve değişiklikler; ultraviyole (UV), kızılötesi (IR) ve çeşitli dalga boylarındaki ışıklarla gerçekleştirilen incelemelerde farklı tepkiler verebilmektedir. Mürekkeplerin özelliklerine ve belgenin durumuna bağlı olarak bu farklılıklar, sonradan yapılan müdahalelerin belirlenmesine yardımcı olmaktadır.

Adli Delil Laboratuvarı’nda çek üzerindeki imzalar, yazılar, tarihler ve tutarlar belgenin bütünüyle birlikte titizlikle incelenmektedir. Tespit edilen bulgular, cihaz görüntüleriyle desteklenerek sade, anlaşılır, gerekçeli ve denetime elverişli biçimde raporlanmaktadır.

 

 

BELGE İNCELEMESİ

Kişiler arasındaki uyuşmazlıklar yalnızca senet ve çek gibi belgelerle sınırlı değildir. Kira sözleşmeleri, tahliye taahhütnameleri, şirket sözleşmeleri, kişiler arasında düzenlenen anlaşma metinleri ve yazışmalar, vasiyetnameler, mektuplar, suça konu yazı ve rakamlar ile hediye notları da belge incelemesine konu olabilmektedir. Bu belgelerde yazı veya imzalar inkâr edilebilmekte ya da bunların kim tarafından oluşturulduğunun tespiti istenebilmektedir. İmzanın aidiyetinin belirlenemediği durumlarda, belge üzerindeki el yazılarının kişi aidiyeti yönünden incelenmesi de önem taşımaktadır.

Sözleşme ve benzeri belgelerde, tarafların anlaşması dışında sonradan eklenen maddeler, tarih değişiklikleri ve yükümlülük tutarını gösteren rakamlar üzerinde yapılan tahrifatlarla karşılaşılabilmektedir.

Adli Delil Laboratuvarı’nda, belge üzerindeki el yazılarının aidiyeti; silinti, kazıntı, ekleme ve değiştirme bulguları ile farklı kalem veya mürekkep kullanımına ilişkin özellikler titizlikle incelenmektedir. Yazı, rakam, tarih ve imzalar, belgenin bütünüyle birlikte değerlendirilmektedir.

İnceleme sırasında cihazlarla elde edilen görüntüler, ilgili bulguları açıkça gösterecek biçimde rapora aktarılmakta; tespitler sade, anlaşılır, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde sunulmaktadır.

 

İNCELEME TALEBİ VE İZLENECEK YOL

İnceleme süreci iki aşamadan oluşmaktadır.

1. Ön İnceleme

İncelemeye konu senet, çek, sözleşme, mektup veya benzeri belge ile karşılaştırmada kullanılacak tartışmasız imza ve yazı örnekleri hazırlanarak uzmana gönderilir.

İmza karşılaştırması için bir kâğıda atılmış yaklaşık 10 imza, kimliğin ön yüzünde bulunan imza ve farklı belgelerde yer alan kişiye ait tartışmasız imza örnekleri sunulabilir.

Talep doğrultusunda yapılan ön incelemede, mevcut belgelerin yeterliliği ve ayrıntılı incelemeyle değerlendirilebilecek bulgular ele alınır. Ön inceleme sonucunda rapor hazırlanmasına karar verilmesi hâlinde ikinci aşamaya geçilir.

2. Ayrıntılı İnceleme ve Raporlama

Bu aşamada, inceleme konusu belgenin ve karşılaştırma örneklerinin incelemeye elverişliliği değerlendirilir. Yapılacak incelemenin niteliğine göre kaliteli belge görüntüleri veya  belge aslı incelenir. Gerektiğinde yerinde inceleme gerçekleştirilir. Karşılaştırılacak imza ve yazı örneklerinin niteliği, sayısı, tarihleri ve belge çeşitliliği yönünden gerekli eksiklikler tamamlanır.

Gerekli belge ve örneklerin temini ile ayrıntılı incelemenin tamamlanmasının ardından rapor yazımına geçilir. Raporlama süreci, iş yoğunluğuna ve bulguların kapsamına göre 2–5 iş günü sürebilmektedir.

Rapor, iki nüsha ve ıslak imzalı olarak hazırlanır. PDF kopyası e-mail yoluyla iletilir; ıslak imzalı nüshalar ise kargoyla gönderilir veya elden teslim edilir.

 

İNCELEME YAPTIRAN KİŞİLERİN GÖRÜŞLERİ

 

Diğer yorumları okumak için   Google  Adli Delil Laboratuvarı yorumları sayfasından okuyabilirsiniz

https://g.page/r/CQbY8y9YfI2jEAE/review

Danışabilirsiniz     0 532 346 15 39